Het klinkt tegenstrijdig: een programma dat 3,5 uur duurt, zou zuiniger zijn dan een kwartiertje afwassen. Toch klopt het. Een volle vaatwasser op het eco-programma verbruikt meestal 0,7 tot 0,9 kWh stroom en zo'n 9 tot 11 liter water. Wie dezelfde hoeveelheid vaat met de hand doet, gebruikt al snel 40 liter warm water of meer. Over het geheel genomen is de vaatwasser dus zuiniger, vooral met water, en in de meeste huishoudens ook qua energie.
Waarom het eco-programma zo lang duurt
De vaatwasser verwarmt het water op het eco-programma niet tot 60 of 65 graden, maar tot ongeveer 45 tot 50 graden. Om toch schoon te krijgen, laat hij de vaat veel langer weken en spoelt hij in rustige rondes. Het grootste deel van de energie in een vaatwasser gaat naar het opwarmen van water. Door een lagere temperatuur te gebruiken en de tijd het werk te laten doen, bespaar je dus juist stroom. Het draaien van de pomp gedurende die 3,5 uur kost relatief weinig.
De rekensom per afwasbeurt
Stel dat je betaalt rond de €0,27 per kWh. Een eco-programma van 0,8 kWh kost dan ongeveer €0,22 aan stroom. Het water, zo'n 10 liter, kost minder dan twee cent.
Met de hand afwassen doe je meestal met warm water uit de cv-ketel of een boiler. Een volle vaatwasserlading met de hand, inclusief voorspoelen en naspoelen, vraagt al gauw 40 tot 50 liter water van zo'n 40 graden. Om dat op te warmen heb je ongeveer 0,15 tot 0,2 kuub gas nodig. Bij een gasprijs rond de €1,30 per kuub is dat €0,20 tot €0,26, plus vijf tot zes cent voor het water. Afwassen met de hand komt dan uit op €0,25 tot €0,32 per beurt.
Het verschil in geld is dus niet groot, maar het verschil in water wel: je gebruikt met de hand vier tot vijf keer zoveel. En spoel je de vaat eerst onder de warme kraan af voordat je hem in de machine zet, dan verdwijnt het voordeel van de vaatwasser snel.
Wanneer handwerk toch wint
Heb je maar een paar borden en een pan, dan is een klein sopje met de hand zuiniger dan een halflege vaatwasser draaien. Ook wie bewust met een teiltje werkt en niet onder de lopende kraan spoelt, kan heel zuinig afwassen. Maar in de praktijk doen de meeste mensen dat niet zo consequent.
Zo haal je het meeste uit je vaatwasser
- Zet hem pas aan als hij echt vol is.
- Schraap etensresten eraf, maar spoel niet voor onder de kraan.
- Gebruik standaard het eco-programma en kies alleen bij aangekoekte pannen voor intensief.
- Laat de machine draaien als je zonnepanelen stroom leveren of als je een dynamisch contract hebt met goedkope uren, bijvoorbeeld 's middags of 's nachts.
- Maak het filter regelmatig schoon, zodat de machine niet harder hoeft te werken.
Het eco-programma laten draaien terwijl je gewoon je avond doorbrengt, is dus niet alleen makkelijker, maar ook beter voor je water- en energieverbruik. Die 3,5 uur is geen verspilling, het is precies de reden dat het zo zuinig is.
